Bij Keyser Advocaten in Antwerpen vindt u uw advocaat erfrecht. Het erfrecht is bepalend voor de spelregels die toegepast worden bij de afwikkeling van een nalatenschap (erfenis). De erflater heeft de keuze om al dan niet een testament op te stellen waarbij de notaris dit bij overlijden aftoetst aan de wet.

Reservataire erfgenamen
Het is een ouder niet toegestaan om zijn kinderen zonder meer te onterven. De kinderen behouden altijd een erfrechtelijke reserve in de nalatenschap van hun ouders. Hetzelfde geldt voor de langstlevende echtgenoot, die eveneens het statuut van reservataire erfgenaam heeft in de nalatenschap (erfenis) van de overleden echtgenoot. De kinderen komen dan ook vaak samen met de langstlevende echtgenoot op als reservataire erfgenamen.

Successieplanning en vermogensplanning
In het kader van de successie- en vermogensplanning wordt er veelal overwogen om te schenken aan de latere erfgenamen. Ouders kunnen hun kinderen reeds lang voor hun overlijden bijvoorbeeld de naakte eigendom van hun onroerend goed schenken en zelf het vruchtgebruik behouden. Zo zijn er diverse gunstige constructies die een optimale successie- en vermogensplanning toelaten. Als advocaat erfrecht kunnen wij u hier verder bij helpen.

Als iemand overlijdt, dan wijst de wet de erfgenamen aan. De wet heeft daarvoor een rangschikking opgesteld volgens orde en graad. Naast de wettelijke regeling heeft iedereen trouwens een zekere vrijheid om zelf zijn of haar nalatenschap te regelen via testament, huwelijkscontract, samenlevingscontract of schenkingen. Op die schenkingen zijn dan wel schenkingsrechten verschuldigd.

Orde

De wet verdeelt erfgenamen in vier orden volgens bloedverwantschap:

  1. de afstammelingen van de overledene: kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen,....
  2. zijn ouders, samen met zijn broers en zusters als de overledene geen afstammelingen heeft.
  3. zijn bloedverwanten in opgaande lijn (ouders, grootouders, overgrootouders) als de overledene noch afstammelingen, noch broers, zusters en/of hun afstammelingen nalaat.
  4. ooms, tantes en hun nakomelingen (neven en nichten) als de overledene geen erfgenamen van eerste, tweede of derde orde nalaat.

Een hogere orde sluit een lagere steeds uit.

Graad

Binnen elke orde bepaalt de graad van verwantschap of men al dan niet erft.

  • In rechte lijn zijn er zoveel graden als er generaties zijn. Zo ligt er tussen ouders en hun kinderen één generatie. Vader en zoon hebben dus een eerstegraadsrelatie ten opzichte van elkaar.
  • In de zijlijn bepalen we de graad via de gemeenschappelijke stamouders. We tellen de generaties vanaf de overledene tot de gemeenschappelijke stamouder in opgaande lijn. Vanaf deze stamouder dalen we vervolgens af tot aan de erfgenaam. Een broer en een zus zijn bijvoorbeeld verwant aan elkaar in de tweede graad.


Statuut van de echtgenoot en de wettelijk samenwonende partner

De echtgeno(o)t(e) neemt een bijzondere plaats in. Hij of zij heeft een wettelijk erfrecht dat voluit speelt als de echtgenoten geen andere regeling vastlegden in hun huwelijkscontract of via testament. De weduwe of weduwnaar heeft altijd minstens recht op het voorbehouden gedeelte. Dat voorbehouden gedeelte omvat het vruchtgebruik van de gezinswoning en de huisraad. Een weduwe of weduwnaar heeft dus bijvoorbeeld steeds het recht om de gezinswoning te gebruiken, ook al zijn de kinderen er eigenaar van geworden.

De wettelijk samenwonende partner geniet sinds 2007 ook van een wettelijk erfrecht. Het gaat hier slechts om een beperkt erfrecht, dat enkel het vruchtgebruik op de gezinswoning en de huisraad omvat. Wil een wettelijk samenwonend koppel meer zekerheid dan enkel het vruchtgebruik, dan kan er een testament of een samenlevingscontract in die zin opgesteld worden. Ook schenking is een mogelijkheid.

Wat met adoptiekinderen?

Bij gewone adoptie kunnen adoptiekinderen en hun afstammelingen erven van hun oorspronkelijke families. Daarnaast kunnen zij van hun adoptieouder(s) erven met dezelfde rechten als biologische kinderen (in bepaalde gevallen zullen zij wel hogere successierechten moeten betalen). Maar ze kunnen niet erven van de bloedverwanten van hun adoptieouders.

Bij een volle adoptie worden alle banden met de oorspronkelijke familie verbroken. De adoptiekinderen en hun afstammelingen kunnen niet meer van hun oorspronkelijke familie erven. Ze kunnen wel van hun adoptiefamilie (dus ook van de bloedverwanten van hun adoptieouders) erven met dezelfde rechten als biologische kinderen. 

Wat met stiefkinderen?

Stiefkinderen erven niet automatisch van hun stiefouders. Stiefouders kunnen hun stiefkinderen wel opnemen in hun testament. Omdat wettige kinderen automatisch recht hebben op een bepaald deel van de erfenis (de wettelijke reserve), zou het in bepaalde gevallen wel kunnen dat de stiefkinderen minder krijgen dan de wettige kinderen. Om ervoor te zorgen dat stiefkinderen evenveel krijgen als wettige kinderen, zouden de stiefouders de stiefkinderen kunnen adopteren.

Laat ons u helpen

Heeft u vragen over erfenis of successie of wenst u een consultatie met advocaten gespecialiseerd in het familierecht en erfenisrecht? Neem dan contact op met ons advocatenkantoor in Antwerpen.

“Door een voortdurend conflict vernauwt uw visie op wat mogelijk is”